İŞ HUKUKU TAZMİNAT HESAPLAMA 10


İŞ HUKUKU TAZMİNAT HESAPLAMA
2 votes, 5.00 avg. rating (95% score)

Tazminat hesaplama İş Hukuku alanının en çok merak edilen konularından biridir. İşten ayrılma kararı veren yahut emeklilik dönemleri gelen çalışanlar alacakları tazminatın bedelini merak etmektedirler. Bu yazımızda iş hukuku alanının önemli tazminatlarının nasıl hesaplandığını ve hangi kalemlerin bu bedeller içinde olduğunu anlatmaya gayret göstereceğiz.

Kıdem ve İhbar Tazminat Hesaplama İşlemi Nasıl Yapılır?

Öncelikle şu hususa değinmekte fayda var. İş hukuku alanında talep edilen tazminatların tamamına yakını brüt ücret üzerinden hesaplanmaktadır. İşçinin her ay eline geçen ücret net ücret olarak adlandırılır. Brüt ücret ise gerek sigorta primi gerekse vergisel dökümanlar elde edilerek ortaya çıkan bedeldir. İşçi brüt ücretinin işveren tarafından kendisine verilen bordrolardan rahatlıkla öğrenebilir. Bir işçinin yılın başında aldığını brüt ücret ile yılın sonunda aldığı brüt ücret arasında önemli farklılıklar olabilir. Zira yıl sonuna doğru vergisel oranlardan değişiklikler olur ve bu da işçinin brüt ücret tutarını etkiler. Ülkemizde ki çalışanların çok önemli bir kısmı net ücret üzerinden iş sözleşmesi imzaladığı için brüt ücret tutarındaki farklılıkları pek önemsememektedirler.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşçilerin tazminat hesaplama konusunda merak ettikleri en önemli hususlardan bir kıdem tazminatı hesaplamadır. Kıdem tazminatı işçinin çalıştığı her bir yıl için giydirilmiş 30 günlük brüt ücreti kadar bedelin ödenmesidir. Burada giydirilmiş brüt ücret ile kastedilen işçiye çalışma hayatı boyunca para ile ölçülebilen ve düzenli olarak verilen ödemelerdir. Bu ödemelere yol ücreti, yemek ücreti, ramazan yardımı, prim, yılbaşı paketi vs. gibi maddi değeri olan bütün ödemeler girmektedir.

Basit bir hesaplama yapmak gerekirse asgari ücretle çalışan işçinin aylık brüt ücreti 1.850,00 TL civarıdır. Bu işçinin İstanbul’da çalıştığı ve 150 TL yemek ücreti ile aylık İstanbul kart ücreti 185 TL aldığını ve aynı zamanda her yıl ramazan ayında 300 TL yiyecek yardımı aldığını kabul ettiğimizde bu işçinin aylık giydirilmiş ücreti 2.485 TL olacaktır. Bu işçinin 4 yıl kıdemi olduğunu varsaydığımızda alacağı kıdem tazminatı 9.940 TL olacaktır. Görüldüğü üzere tazminat hesaplama kıdem için giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılmaktadır.

Kıdem tazminatı için tazminat hesaplama yapılırken kanun gereği kıdem tavanına dikkat etmekte fayda var. Bir işçinin maaşı ne olursa olsun alacağı kıdem tazminatının tavanı kanun tarafından belirlenmiştir. Bunun üstüne çıkılması mümkün değildir.

İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Tazminat hesaplama konusunda merak edilen 2. tazminat türü de ihbar tazminatıdır. İhbar tazminatı işten çıkarılan işçiyi iş arama vs. gibi hususları netleştirmesi için belirli bir zaman tanıma maksadı ile öngörülmüştür. İhbar tazminatı normal şartlarda işçi ve işveren için karşılıklı kabul edilmiştir. Ancak bir yazımızın amacı gereğince işçinin hak ettiği ihbar tazminatına değineceğiz. İşveren haklı nedenle derhal fesih dışında kalan bütün gerekçelerde işçiyi ihbar süresince çalıştırmaya yahut ihbar tazminatı ödemeye mecburdur. İhbar tazminatı da brüt ücret üzerinden hesaplanmaktadır. Tazminat hesaplama için işçinin kıdem süresinin bilinmesi gerekir.

  • 6 aydan az kıdemi olan işçinin ihbar süresi 2 hafta,
  • 6 ay ile 1.5 yıl arasında kıdemi olan işçinin ihbar süresi 4 hafta,
  • 1.5 yıl ile 3 yıl arasında kıdemi olan işçinin ihbar süresi 6 hafta,
  • 3 yıldan fazla kıdemi olan işçinin ihbar süresi ise 8 haftadır.

Burada önce işçinin günlük brüt ücreti hesaplanacak ardından haftalık olarak belirlenecektir. Tazminat hesaplama işlemi için yukarıda ki örnekten devam edersek aylık 1.850 TL brüt ücret alan işçinin 1 günlük ücreti 61,6 TL’dir. Yukarıda olduğu gibi 4 yıllık kıdemi olduğunu kabul ettiğimizde 8 haftalık ihbar süresinden bahsederiz. İşçinin burada 56 günlük olmak üzere 3.453 TL ihbar tazminatı alacağı bulunmaktadır.

İhbar süresi içerisinde işveren ayrıca işçiye her gün 2 saat iş arama izni vermek zorundadır. Bu iş arama izinleri toplu olarak da kullandırılabilir.

Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Tazminat hesaplama konusunda işyerinde çalışmaya devam eden işçilerin merak ettikleri diğer husus da fazla mesai ücretinin nasıl hesaplanacağıdır. Fazla mesai ücreti ülkemizde çok saygı duyulan bir ücret değildir. Birçok işveren bu ücreti ödemekten kaçınmaya çalışmaktadır. Hatta ödememek için işçiden fazla mesai yapmadığına dair yazılar almaya çalışmaktadır.

Fazla mesai ücreti almak isteyen işçinin bu tazminat hesaplama için öncelikle yaptığı fazla mesaiyi ispatlamalıdır. İşçi dikkate değer bilgi ve belgelerde fazla mesaisini ispatlamadıkça ücreti almakta problem yaşayabilir.

Türk Hukuk Sistemi fazla çalışma ile fazla süreli çalışmayı ayırmıştır. Yasal çalışma süremiz haftalık 45 saattir. İşçi ile işveren arasında yapılan sözleşmede haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenmiş ise bu zaman diliminden fazla çalışan işçinin alacağı ücret 45 saate kadar farklı 45 saatin üzerinde kalan ücret farklı hesaplanmaktadır.

Bu konuyu bir örnekle açıklamaya çalışırsak işçi ile işveren arasında yapılan iş sözleşmesinde haftalık çalışma saatinin 36 olarak belirlendiğini kabul edelim. Bu işçinin de haftada 48 saat çalıştığını gözönüne alırsak işçinin fazla mesai ücreti şu şekilde hesaplanacaktır;

  • 36 saat ile 45 saat arasında kalan 9 saat için aldığı saatlik çalışma ücretinin %25 fazlasını,
  • 45 saat ile 48 saat arasında kalan 3 saat için de aldığı saatlik çalışma ücretinin %50 fazlasına hak kazanacaktır.

İşçinin haftalık çalışma süresi 45 saat olarak belirlenmiş ise 45 saat üzerinde kalan her saat için aldığı normal günlük ücretin %50 fazlasına hak kazanacak ve tazminat hesaplama bu yönde yapılacaktır.

 

Tazminat hesaplama ile ilgili bilgileri yukarıda paylaştık. İşçiler bu bilgiler eşliğinde hak kazandıklarını tazminatı kolaylıkla hesaplayabilirler. Burada bilmeleri gereken tek husus brüt ücretlerinin temin etmek ve bu ücretlerine maddi değer biçilen ve düzenli ödenen hususları eklemektir.

Bunlar dışında kıdem tazminatı hakkında genel bilgiler ve işe iade davası ile ilgili konuları okuma için bu yazılarımıza bakabilirsiniz.


Leave a comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


beş × = 20

10 thoughts on “İŞ HUKUKU TAZMİNAT HESAPLAMA