Etiket arşivi: ters ibraz

Chargeback (Ters İbraz) Mekanizması ve İşleyişi-Av.H.İ. Çelik

CHARGEBACK (TERS İBRAZ) MEKANİZMASI VE İŞLEYİŞİ

Chargeback kredi kartı sahiplerinin, kendi kredi kartlarıyla yaptıkları işlemlere birtakım sebepler dâhilinde itiraz edebilmelerine verilen isimdir. Bu durum genellikle e-ticaret alanında alıcıların hak kaybına uğramaması saikine hizmet eden bir düzenlemedir. Türkiye’en çok az kimse tarafından bilinen chargeback sisteminde tüketicinin kredi kartı bankası tüketicinin yaptığı işlem için garantör konumundadur. Uluslararası kartlı ödeme sistemleri normları ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ışığında chargeback sistemi alıcının kredi kartını çıkaran kuruluştan, işlemin tamamlandıktan sonra iptal edilmesini istemesi sonucu ortaya çıkar ve üç farklı taleple söz konusu olabilir.

-Alıcının satın almış olduğu ürünün, kendisine ulaşmaması.

-Ürünün, tanıtımından oldukça farklı nitelikte olması.

-Şahsın kredi kartının, dolandırıcılık amaçlı bir ürün alışverişi için izinsiz kullanılması.

Chargeback İtirazı Nasıl Yapılır?

Kart sahibi söz konusu kredi kartı ile yaptığı alışverişten dolayı kendisine borçlanılan edimin ifa edilmemesi yahut gereği gibi ifa edilmemesi halinde kredi kartını kendisinin kullanımına sunan bankaya itirazını ve ters ibraz talebini iletir. Kartı vermiş olan banka söz konusu itirazı alışverişin yapıldığı satıcı niteliğindeki işyerinin tabi olduğu bankaya yönlendirir. İşyerinin kullandığı banka ise söz konusu ters ibraz talebiyle ilgili olan alışveriş verilerini ve ilgili belgeleri satıcı niteliğindeki işyerinden talep eder. İşyerinin ise istenilen belge ve verileri bankaya iletmesi gerekmektedir. Eğer ki söz konusu veriler işyeri tarafından bankaya tebliğ edilmez ise alıcının ters ibraz talebini ihtiva eden edimin tutarı satıcının/işyerinin banka hesabından çekilir ve mağdur niteliğindeki alıcıya aktarılır. Alıcının söz konusu hiç ifa veya gereği gibi olmayan ifa durumlarından kaynaklanan mağduriyet, ters ibraz yani chargeback mekanizması ile giderilir.

İşyeri yahut satıcı, kendisinden talep edilen belge ve verileri tabi olduğu bankaya tebliğ ederse ve kabul görürse, alıcının ters ibraz talebi reddedilecektir. Nihayetinde bu mekanizma, salt alıcının çıkarlarına hizmet eden bir mekanizma olarak görülmemelidir.

Kart sahibi şahsın bilgisi dışında yapılan alışverişlerden dolayı kartın sahibi ters ibraz talebinde bulunabilme hakkına sahiptir. Bu durumda ispatı ve ibrazı gerekli olan önem arz eden belge ise -söz konusu alışveriş kargo aracılığı ile yapılmışsa- ıslak imzaya sahip olan teslim tutanağıdır. Kart sahibi bu tutanaktaki ıslak imzanın kendisine ait olmadığını öne sürerek ters ibraz talebini devam ettirebilir. Bunun dışında bir durum söz konusu ise ispatı zor bir süreç oluşacak ve bir avukattan hukuki yardım almak şahsın yararına olacaktır.

CHARGEBACK DİLEKÇESİ NASIL YAZILIR?

Cahrgeback itirazında en önemli unsur bankaya yapılan ilk başvuru dilekçesidir. Bütün sürecin ana kilit noktası olan chargeback itiraz dilekçesinin çok özenli ve dikkatli hazırlanması gerekmektedir. Son dönemde oldukça artı gösteren bu chargeback itirazlarından dolayı bankalar ince eleyip sık dokumaktadırlar. Yapılan itirazın ardından 5464 sayılı Bankacılık ve Kredi Kartları Kanununa göre; kart çıkaran kuruluşlar, kart ve ek kart hamillerinin kart kullanımıyla ilgili olarak yapacakları şikâyet ve itiraz başvurularını başvuru tarihinden itibaren yirmi gün içinde hamilin başvuru yöntemi kullanılarak ve gerekçeli bir şekilde cevaplandırmak zorundadır. Kuruluşlar, kart ve ek kart hamillerinin chargeback şikâyet ve itirazlarının ilgili birimlerine kolaylıkla ulaşmasını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. Kredi kartı hamili, yapacağı başvuruda, hesap özetinin hangi unsurlarına itiraz ettiğini gerekçesiyle belirtmek zorundadır.

CHARGEBACK İTİRAZ SÜRESİ

5464 Sayılı Kanun’da chargeback itirazı süresi ekstre tebliğ edildikten itibaren 10 gün olarak belirlenmiştir. Ancak pratik hayat içerisinde kimi durumlarda ürünün teslim süresi ekstreden çok sonra olabilmektedir. Bu tür durumlarda chargeback süresini ürünün belirlenen teslim tarihinden itibaren 10 gün olarak söyleyebiliriz. Her ne kadar kanun da bu yönde bir madde yoksa da pratikte gelişen hususlar böyle bir yorumda bulunma zorunluluğumuzu doğurmuştur. Ancak bu tür süre uzatımları için bir sözleşme bulunması zorunludur.

ULUSLARARASI CHARGEBACK KURALLARI

Chargeback yani harcama itirazı bizim hukukumuza özgü bir husus değildir. Hatta bizim hukuk sistemimizde oldukça dar tutulmuş harcama itirazı kurumu bulunmaktadır. Bu kural Visa ve Mastercard gibi uluslararası kart kuruluşları tarafından bankalara uygulanmaktadır. Bu nedenle kurala ilişkin gerekli ayrıntıları ancak bu şirketlerin web sitelerinden öğrenebilmekteyiz.

Chargeback yani harcama itiraz hakkında bilgi almak ve soru sormak için makalemiz altına yorum bırakabilirsiniz.

Av. Halil İbrahim ÇELİK & Hüseyin Alper ÇABUK