Uzun Yol Şoförlerinin Hakları 1


Uzun Yol Şoförlerinin Hakları
2 votes, 3.50 avg. rating (75% score)

Uzun yol şoförleri çalışma koşulları açısından oldukça zor şartlar altında hizmet vermekte olup bu hizmete ilişkin yasal hakların bilinmemesi çoğu zaman uzun yol şoförlerinin menfaat kaybına ve yasal haklarının korunamamasına sebebiyet vermektedir. Bu noktada Uzun Yol Şoförlerinin Hakları açısından yurt dışı uzun yol şoförü ve yurt içi uzun yol şoförü ayrımı yapılabilir. Yazımızda uzun yol şoförlerinin kıdem ve ihbar tazminatı hakları, işe iade davası hakları, fazla mesai hakları… gibi hukuki bilgiler konusunda açılamalara yer vereceğiz.

 

Uzun Yol Şoförlerinin Hakları ( Tır Şoförleri, Kamyon Şoförleri ve Otobüs Şoförleri)

Uzun yol şoförleri yurt içi ya da yurt dışı seferi olmak üzere iki farklı şekilde çalışabilmektedirler. Yurt içi taşımalarda hizmet veren tır şoförü, otobüs şoförü veya kamyon şoförleri açısından işveren ile yapılacak sözleşme gereği sabit ücret alınabileceği gibi sabit ücrete ek olarak, sefer primi diye adlandırılan gidilen mesafeyle orantılı ek ödeme şeklinde de alınabilmektedir. Yurt dışı uzun yol şoförleri için ise ücret konusu genellikle asgari ücret + sefer primi şeklinde belirlenir. Uygulamada ise kimi işverenler asgari ücret ödemeksizin sadece yapılan sefere ilişkin ücret verebilmektedir. Bu gibi durumlarda uzun yol şoförünün aldığı ücret sadece sefer primlerinden oluşmaktadır.

Sefer primi olarak adlandırılan husus, gidilen yere göre farklılık göstermekle birlikte, sefer sırasında ödenen yol geçiş ücretleri, yakıt giderleri… gibi masraflardan bağımsızdır. Bu tür harcamalar, harcırah olarak kabul edilip sefer sonunda belgelenerek işverenden tahsil edilmektedir. Fakat sefer primi salt uzun yol şoförüne ödenecek ücreti niteliğini ifade eder.

 

Uzun Yol Şoförü Ne Kadar Ücret Alır?

Uzun Yol Şoförlerinin Hakları hususunda yurt içi ve yurt dışı ayrımı oldukça önemlidir. Burada uzun yol şoförlerinin hukuki süreçte karşılaşacağı konulardan birisi de alınan ücret konusundaki anlaşmazlıklardır. Şoförün aldığı ücret üzerinde tartışma olması durumunda, işveren ve şoför ortaya koyacakları deliller ile durumun çözümünü sağlayamazlar ise, ilgili meslek kuruluşları ücret araştırması yapabilmektedir.

Sefer primlerinin hesaplanmasında oluşacak anlaşmazlıklarda ise, işçinin sefer sayıları yurt dışı giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden talep edilir ve bu bağlamda sefer sayıları ortaya çıkarılabileceği gibi gidilen mesafe de ölçülebilir. İşverenin sefer primlerini eksik yatırması, sefer primlerinin eksik ödenmesi veya sefer primlerinde kesinti yapılması da sıklıkla karşılaşılan, ücrete ilişkin anlaşmazlıklardan birisidir. Uzun yol şoförü, bu şekilde bir iddiada bulunduğunda işverenin kesinti ve eksik ödemeye dair açıklama yapması istenir.

 

Uzun Yol Şoförlerinin Tazminat Hakları

Uzun yol şoförlerinin hangi ücret politikasıyla çalıştığı, ücrete dair yaşanacak olan anlaşmazlıkların çözümünde belirleyici unsur olmaktadır. Sefer primi ücretin eki niteliğinde değildir. Direkt olarak sefer primi ücret niteliği taşır ve tazminat hesaplamalarında sefer primleri doğrudan dikkate alınmaktadır. Bu durumda yalnızca sefer primi usulü ile çalışan işçinin tazminatı hesaplanırken bu sefer primleri dikkate alınırken, asgari bir ücret ve buna ek olarak sefer primi alan işçilerde tazminat hesabı içerisinde asgari ücret + sefer primi yer almaktadır.

 

Uzun Yol Şoförlerinin Yıllık İzin Hakları

Yıllık izin, işçinin ücretli olarak dinlenme hakkını ifade eder. Burada yıllık izinde işçinin, çalıştığı zamandaki ücretini alması gerekir. Yalnızca asgari bir ücretle hizmet veren uzun yol şoförü, yıllık izin kullandığında bu ücret üzerinden yıllık izinde geçen süreye oranla çalışmadığı süre için ücret alır. Diğer yandan asgari ücret + sefer primi şeklinde ücretlendirilen uzun yol şoförlerinde ise, yıllık izin hakları kullanılırken alınacak ücret, asgari ücret + yıllık sefer primi ortalaması şeklinde olmalıdır. Bu durumda yıllık izinde yalnızca asgari ücret hesaplanarak izin kullandırılması yanlış olacaktır.

 

Uzun Yol Şoförlerinin Fazla Mesai Hakları

Uzun Yol Şoförlerinin Hakları içerisinde yer alan bir başka husus ise, fazla mesai durumudur. Yurt için uzun yol şoförleri için fazla çalışılan süreler bir takım delillerle (yazılı belge veya tanık göstererek) ispatlanabilmektedir. Fakat burada esas belirleyici unsur takometre kayıtlarıdır ve takometre kayıtları incelenerek fazla çalışma yapılıp yapılmadığı hesaplanabilir. Yurt dışı uzun yol şoförlerinin fazla mesai hakları hesaplanması ise biraz daha farklı olmaktadır. Burada yurt dışı şoförleri fazla mesai ve fazla çalışma yaptıklarına ilişkin yazılı belge sunmalıdırlar. Bu kişiler için tanık gösterme yoluyla fazla mesai yaptıklarının ispatı söz konusu olmamaktadır.

Yurt içi uzun yol şoförleri hafta tatili, ulusal veya dini bayramlar ve genel tatillerde çalıştıklarına ilişkin durumu yazılı deliller ya da tanıklarla kanıtlayabilirler. Yurt dışı uzun yol şoförlerinin bayram ve resmi tatillerdeki çalışmaları ile ilgili olarak ise, yurtdışı çıkış ve giriş süreleri göz önüne alınarak hesaplama yapılmalıdır.


Leave a comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


1 + iki =

One thought on “Uzun Yol Şoförlerinin Hakları